مقدمه

تا قبل از اینکه کمک داوران تخصصی در فوتبال موجودیت پیدا کند ، به تناوب از داوران در مسابقات گوناگون در مسئولیت های مختلف ( داور ، کمک داور و داور چهارم ) استفاده می شد . تا اینکه در سال 92 کمک داوران تخصصی برای فوتبال تحت آموزش قرار گرفتند و در لیست های بین المللی ، داوران و کمک داوران به تفکیک به فیفا معرفی شدند .

در سال 96 برد بین المللی در نشست ریودوژانیرو اعلام کرد : با توجه به پیشرفت فوتبال بانوان و نیز عهده دار شدن قضاوت مسابقات فوتبال توسط آنها ، کلمه Linesman به کمک داور تغییر می یابد .

برد در یک سال بعد و در اجلاس خود در بلفاست ( ایرلند شمالی ) به داور این وظیفه را محول کرد که روی حوادثی که خود ندیده است به نظر کمک داور عمل کند . همچنین دو مورد دیگر به وظایف کمک داوران اضافه شد . برد در بخش وظایف کمک داوران  ( قانون ششم )

 1 - مشخص کرد که کمک داوران چه موقع می توانند بازیکنی را که در وضعیت آفساید هست جریمه نمایند و 2 –  موقعی که رفتار ناشایست و یا حوادث دیگری در خارج از دید داور روی می دهد ، کمک داوران علامت دهند . با اضافه کردن این دو مورد وظایف کمک داوران به عدد پنج رسید .

توضیح : تا قبل از آن سال وظایف کمک داوران منحصر بود به :

1 – اعلام خارج شدن تمام توپ از بازی 2 – مشخص کردن اینکه کدام تیم بایستی بازی را با ضربات کرنر ، دروازه و یا پرتاب اوت مجددا" شروع نماید 3 – زمانی که درخواست تعویض می شود ، کمک داوران علامت دهند .  

در اجلاس سال 2000 درکلیودن (انگلستان ) نقش کمک داوران دراداره مسابقات پررنگ تر شد و دو وظیفه خیلی مهم به وظایف قبلی آنها اضافه شد .

برد در آن جلسه به کمک داوران وظیفه داد در صورتیکه خطایی در نزدیکی آنها اتفاق افتاد و کمک داوران دید بهتری نسبت به داور داشتند اعلام خطا کنند ، حتی اگر این خطا داخل محوطه جریمه باشد . همچنین مسئولیت کنترل پیشروی دروازه بان از خط دروازه در ضربه پنالتی در جریان بازی به کمک داوران سپرده شد .

 برد بین المللی در توضیح این دو وظیفه اعلام کرد که وظایف کمک داوران به طور واضح و روشنی در فوانین بازی تعریف شده و مسئولیت آنها افزایش یافته است . انتظار می رود که کمک داوران در مواقعی که شرایط بهتری در دیدن وقایع دارند ، به ویژه در مورد وقایع درون محوطه جریمه به داوران کمک کنند . همچنین از کمک داوران انتظار می رود که هر گاه دروازه بان در ضربه پنالتی از خط دروازه جلوتر بیاید و توپ وارد دروازه نشود ، به داور علامت دهند . البته این وظیفه فقط در ضربات پنالتی در جریان بازی مصداق دارد و برد اعلام نمود که کمک داوران در اجرای ضربات از نقطه پنالتی برای تعیین تیم برنده ، وظیفه ای از این بابت ندارند .

برد همچنین از کمک داوران خواست برای کنترل فاصله 15/9 متر در ضربات آزاد نزدیک به خود به داخل زمین بیایند که از اول جولای همان سال اجرا شد . بهر حال در سال 2000 وظایف کنونی کمک داوران در قانون ششم مشخص شد و از آن به بعد و در خیلی از مسابقات شاهد اعلام پنالتی و نیز تکرار پنالتی از سوی کمک داوران بوده و خواهیم بود .

در این نشریه با توجه به نقش پر رنگ کمک داوران در اداره بازی ، دستورالعمل های فیفا و نیز توصیه هایی که از سایت corshamref.net  استخراج شده است جهت بهبود تکنیک پرچم زدن و همکاری کمک داوران  آمده است که امیدوارم مورد استفاده قرار گیرد .

 

تكنيك پرچم زدن و همكاري           Flag Technique & Team Work

كمك داور بايستي قبل از علامت دادن به نكات زير توجه نمايد :

* او به محل خطا ( نسبت به داور ) دید بهتری داشته باشد . ( حتي اگر خطا داخل محوطه جريمه باشد )

* مطمئن شود كه خطا در خارج از ديد داور اتفاق افتاده باشد .

* مطمئن شود كه داور آوانتاژ نداده است .

- كمك داور بايستي پرچم خود را به طور آشكار تا زمان به صدا در آوردن سوت داور بالا نگاهدارد . او زماني كه قصد دارد علامتي صادر كند ، بايستي دويدن را قطع كند ( بايستد ) ، صورتش رو به زمين بازي باشد ، با داور ارتباط چشمي داشته باشد و پرچم خود را به شكل طبيعي ( نه به صورت شتاب زده و اغراق آميز ) تكان دهد .

 پرچم او بايستي در امتداد بازو و به شكل كشيده بالا باشد .

* كمك داور بايستي با همان دستي كه پرچم را بالا مي برد ، علامت دهد . 

 * براي تشخيص و اعلام آفسايد توسط كمك داور ، بهتر است كه پرچم را با دست راستش بالا ببرد .

Side to Side

* او بايستي از دويدن پهلو به پهلو براي مسافت هاي كوتاه استفاده نمايد .

پرچم زدن در موقع ” گل ”

* در شرايطي كه توپ به شكل كاملا“ آشكار از خط دروازه مي گذرد ، كمك داور بدون زدن پرچم در حدود 25 الي 30 متر را به سرعت به سمت خط مياني زمين مي دود .

* اما در شرايطي كه توپ از خط دروازه مي گذرد ولي هنوز در بازي است ، كمك داور ابتدا بايستي پرچم خود را بالا ببرد تا توجه داور را جلب نمايد و آنگاه مثل گل آشكار حدود 30 الي 25 متر را به سرعت به سمت خط مياني زمين بدود .

حركت دروازه بان در ضربه پنالتي و ضربات از نقطه پنالتي :

* كمك داور در ضربه پنالتی ، اگر  دروازه بان قبل از زدن ضربه ، به طرف جلو حركت كند ، بايستي علامت دهد .

* در ضربات از نقطه پنالتي ، مسئوليتي متوجه كمك داور در رابطه با جلو آمدن دروازه بان از خط دروازه نيست .

وقتي خطايا رفتار ناشايستي در خارج از ديد داور اتفاق مي افتد : 

كمك داور بايستي :

* پرچم خود را با دستي كه مشخص كننده جهت خطا است ، بالا ببرد .

* با داور در ارتباط چشمي باشد .

* پرچم خود را به آرامي حركت دهد ( از حركات اغراق آميز و بيش از حد خودداري نمايد )

* در شرايطي كه داور صحنه را نديده است ، كمك داور بايستي آنچه را كه ديده و شنيده و نيز شماره بازيكنان خاطي را به داور اطلاع بدهد .

Wait & See

كمك داور بايستي از تكنيك ” صبر كن و ببين ” استفاده كند و در شرايطي كه تيمي مي تواند از آوانتاژ استفاده نمايد ، نبايستي پرچم بزند . مهمترين اصل اينست كه كمك داور در تمام طول بازي بايستي به وسيله چشم با داور در ارتباط باشد .

خطا در خارج از محوطه جريمه :

وقتي كه خطايي خارج از محوطه جريمه اتفاق مي افتد ( نزديك خط محوطه جريمه ) او بايستي با داور ارتباط چشمي داشته باشد ، وضعيت ( جاي گيري ) او را ببيند و اينكه چه تصميمي مي گيرد .

اوبايستي در جاي خود بايستد و در صورت لزوم پرچم خود را بالا ببرد .

 

در موقعيت هاي ” ضد حمله ” كمك داور بايستي به داور اطلاع بدهد كه خطا داخل محوطه اتفاق افتاده است يا خارج آن .

در اين وضعيت ، داخل يا بيرون بودن محل خطا به تصميمات انضباطي ارجحيت دارد .

                        خطا در داخل محوطه جریمه                                                                                                                                                                                                                                                                                    

وقتي كه خطايي داخل محوطه جريمه اتفاق مي افتد اگر كمك داور به صحنه نزديك تر است ، ابتدا بايستي با داور ارتباط چشمي برقرار كند و صبر نمايد تا اينكه داور چه تصميمي مي گيرد . اگر داور تصميمي نگرفت ، كمك داور بايستي پرچم خود را بالا ببرد و سپس به طور آشكار به طرف پرچم كرنر حركت كند . 

توصیه هایی به کمک داوران corshamref.net                       

1 – در شرایطی که توپ در نیمه دیگر زمین قرار دارد ، کمک داور بایستی پرچم خود را در دستی که نزدیک تر به خط میانی زمین است نگهدارد  و زمانی که توپ به زمین آنها بر می گردد ، در شرایطی که برای دویدن به سمت پرچم کرنر می چرخد بایستی پرچم خود را در دستی که به سمت زمین بازی و رو به داور است

 ( دست چپ ) بگیرد . 

2 – کمک داور هیچوقت  نبایستی  پرچم خود را  به صورت جمع شده  بالا ببرد . پرچم او بایستی به صورت گشوده  باشد تا داور به  آسانی بتواند پرچم او را ببیند . کمک داور بایستی در موقع دویدن پرچم خود را حتی الامکان بیحرکت نگاهدارد .

3 – کمک داور در زمانی که قصد دارد علامت تعویض بدهد ، پرچم خود را نبایستی جلوی صورتش بگیرد . در صورت انجام چنین عملی ، ممکن است حادثه ای را از دست بدهد . او بایستی پرچم را طوری بالا ببرد که میدان دیدش محدود نشود .

4 – وقتی که کمک داور برای ضربه دروازه ( یا ضربه کرنر ) علامت می دهد ، بایستی با دستی که به خط دروازه نزدیک تر ( دست راست ) پرچم بدهد .

در این شرایط صورت کمک داور به سمت زمین است و با این عمل بهترین شرایط را برای ارتباط چشمی با داور خواهد داشت .

5 – کمک داور در زمانیکه می خواهد برای اوت علامت بدهد ، بایستی با دست صحیح پرچم بزند . علامت دادن با دست راست به معنای این است که اوت را تیم مهاجم پرتاب خواهد کرد و پرچم زدن با دست چپ به معنای صاحب پرتاب بودن تیم مدافع است . او نبایستی با دست راست برای تیم مدافع و با دست چپ برای تیم مهاجم  اعلام پرتاب اوت نماید . همچنین کمک داور نبایستی پرچم را برای علامت دادن از روی سینه عبور دهد .

6 – کمک داور بایستی همیشه پرچم را در دستی که نزدیک تر به زمین بازی است نگاهدارد ، این عمل او را قادر می سازد که ارتباط چشمی بهتری با داور داشته باشد . او بایستی در شرایطی که دستهایش  پایین است پرچم را دست به دست بدهد و از دست به دست دادن پرچم در زمانی که آن را بالا برده است اجتناب نماید .

7 -  کمک داور  در شرایطی که قصد دارد با پرچم بازی را متوقف نماید ، بایستی صورتش رو به زمین بازی باشد و با داورارتباط چشمی مناسبی داشته باشد . 

8 – وقتی داور علامت کمک داور را پذیرفت ، او بایستی پرچم را پایین بیاورد و سریعا" خود را در شرایط بعدی بازی قرار دهد .

9 – کمک داور وقتی پرچم خود را بالا می آورد بایستی هوشیار باشد و با متانت پرچم خود را پایین بیاورد و علامت دهد .

10 – کمک داور لازم است که علامت دادن صحیح را بیاموزد و از آن به شکل مناسبی استفاده نماید .

11 – کمک داور در زمانی که توپ از بازی خارج می شود ، بایستی به طور واضح علامت دهد و اعلام نماید که کدام تیم بازی را مجددا" شروع می کند . در عبور های واضح توپ از خط طولی او بایستی بلافاصله جهت پرتاب را نشان دهد و اگر در دادن جهت تردید دارد ، باید پرچم خود را فقط بالا ببرد و با ارتباط چشمی با داور ، از تصمیم وی پیروی نماید .

12 – هر موقع توپ از بازی خارج می شود ولی بازیکنان همچنان به بازی کردن ادامه می دهند ، کمک داوربایستی پرچم خود را همچنان بالا نگاهدارد تا داورمتوجه موضوع شود .

13 – وقتی که یک گل سالم به ثمر می رسد ، کمک داور بایستی به سرعت و کاملا" واضح و روشن در امتداد خط طولی و به سمت خط میانی زمین بدود و اگر به نظر او گل به طور صحیح به ثمر نرسیده است ، او باید بی حرکت و بدون هیچ علامتی بایستد که در این حالت ممکن است داور از او ( بنا به ضرورت ) مشورت بخواهد . در شرایطی که توپ از خط دروازه عبور کند ولی همچنان در بازی باقی بماند ، کمک داور با بالا بردن پرچم ، توجه داور را جلب می کند و سپس مانند یک گل آشکار عمل نماید .   

14 – اگر رفتار غیر ورزشی و یا برخورد شدیدی در خارج از دید داور اتفاق بیافتد و کمک داور در موقعیت بهتری نسبت به داور قرار داشته باشد ، بایستی پرچم خود را بالا ببرد و در صورت لزوم به داور اطلاعات لازم را بدهد ولی اگر داور علامت اورا نبیند ، کمک داور با ید از وسایل در دسترس ( پرچم و گیرنده های الکترونیکی و ... )  استفاده نماید . او وظیفه دارد اگر حوادثی هم داخل محوطه جریمه اتفاق افتاد به اطلاع داور برساند . وقتی که کمک داور برای این وقایع پرچم می دهد ، بایستی کمی پرچم خود را تکان بدهد تا داور علامت او را با آفساید اشتباه نگیرد .

15 – اگر داور بلافاصله پرچم کمک داور را به علت هر نوع خطایی ندید ، او بایستی پرچم خود را تا زمانیکه داور متوجه شود و یا تیمی که بر علیه آنها خطا صورت گرفته است صاحب توپ شوند بالا نگاهدارد .

16 – برخوردهای شدیدی که توسط کمک داور دیده و به داور اطلاع داده می شوند ، بایستی مطابق  با قوانین جریمه شوند . اگر بازی بایستی به خاطر مسایل انضباطی متوقف شود ( حتی اگر علامت کمک داور بلافاصله توسط داور دیده نشود و بازیکنان همجنان به بازی کردن ادامه دهند ) شروع مجدد بازی بایستی طبق قوانین ( ضربات آزاد / ضربه پنالتی ) باشد . با این وجود اگر داور علامت کمک داور را ندید و توپ از بازی خارج شد ، بازیکن ( بازیکنان ) خاطی باید تنبیه انضباطی شوند و شروع مجدد بازی به شکل طبیعی خواهد بود .

17 -  ارتباط چشمی و علامت دادن هوشیارانه کمک داور می تواند بهترین کمک برای داور در رابطه با نوع خطا و اقدامات بعدی باشد . در مواقعی هم  ممکن است داور نیاز به مشورت با کمک داور داشته باشد . مشورت مستقیم  بین داور و کمک داور برای تبادل اطلاعات موارد زیر ، صورت می گیرد :

چه اتفاقی افتاد ؟ کدامیک از بازیکنان درگیر بودند ؟ محل دقیق خطا ، توصیه های کمک داور و چگونگی شروع مجدد بازی که این مشورت بایستی کاملا" خلاصه و مفید باشد . توصیه می شود در چنین شرایطی کمک داور 4 الی 5 متر به داور نزدیک شود .

18 – در شرایطی که داور نتواند محل دقیق خطا را درنزدیکی های محوطه جریمه تشخیص بدهد وازکمک داوراهنمایی بخواهد ، او بایستی به شکل زیر عمل کند :

الف : اگر خطا داخل محوطه جریمه  انجام شده است ، بایستی به طور آشکار و در امتداد خط طولی به طرف پرچم کرنر حرکت نماید .

ب : اگر خطا بیرون از محوطه جریمه اتفاق افتاده باشد ، بایستی بی حرکت روبروی خط محوطه جریمه بایستد . 

19 – اگر کمک داورمتوجه اشتباه داور ( در مواردی مانند : دادن دو اخطار  به یک بازیکن و عدم اخراج وی ، صدور کارت زرد و یا قرمز به اشتباه از سوی داور ، بازیکنی که در شروع مجدد باز ی دو بار با توپ بازی کرده است و... ) شد ، بایستی بلافاصله  ( با پرچم ، پرچم الکترونیکی و دیگر وسایل در دسترس و حتی با رفتن به داخل زمین ) دخالت کند . کمک داور دیگر و داور چهارم هم می توانند در موارد مشابه به داور کمک نمایند .

20 – کنترل فاصله 15/9 متر :

در ضربات آزادی که داور از کمک خود برای کنترل فاصله 15/9 متر کمک می خواهد ، او بایستی فقط در مواقع خاص و در نزدیکی های خط طولی وارد زمین شود . کمک داور نباید برای تعیین فاصله با قدم شمارش کند بلکه او بایستی محل دیوار دفاعی را بطور نسبی مشخص نماید .

21 – جای گیری :

الف : ضربه آزاد در نزدیکی محوطه جریمه : کمک داور بایستی برای کنترل آفساید با مدافع ماقبل آخر در یک خط باشد و همجنین خط دروازه را هم زیر نظر بگیرد . در این شرایط داور هم توپ و دیوار دفاعی را کنترل می کند .

ب : بعد از اعلام آفساید : کمک داور بایستی خود را روبروی محل و در جائیکه بازی مجددا" شروع می شود قرار دهد و بعد از آن سریعا" برای کنترل آفساید با آخرین نفر دوم تیم مدافع در یک خط جای گیری نماید .  

ج : در هنگام تعویض : در شرایطی که داور چهارم حضور دارد نیازی به حضور کمک داور در منطقه تعویض نیست . او فقط جریان تعویض را از محل خود کنترل می کند .

د : ضربه دروازه و در هنگام  رها کردن توپ توسط دروازه بان  : برای ضربه دروازه و در زمانی که دروازه بان توپ را در مالکیت دارد ، توصیه می شود که کمک داور خط محوطه جریمه را در هنگام خروج توپ از آن و نیز در هنگام رها کردن توپ توسط دروازه بان و تشخيص هند احتمالي وي ، کنترل نماید .

ه  : ضربه کرنر : توصیه می شود که در ضربه کرنر کمک داور برای کنترل خط دروازه  ،  پشت پرچم قرار بگیرد .

و  : ضربه پنالتی : وقتی که در جریان معمول بازی یک ضربه پنالتی اعلام می گردد  ، کمک داور بایستی در محل اتصال خط محوطه جریمه با خط دروازه قرار بگیرد .

ز : ضربه از نقطه پنالتی برای تعیین تیم برنده : یک کمک داور بایستی در محل اتصال خط محوطه دروازه با خط دروازه قرار بگیرد و کمک داور دیگر هم در دایره وسط زمین ، بازیکنان را کنترل می نماید . داور تعیین می کند که کدام یک از کمک داوران خط دروازه و کدامیک بازیکنان را در دایره وسط زمین کنترل نمایند . در این شرايط داور پیشروی دروازه بان به جلو و کمک داور عبور توپ از خط دروازه را کنترل می کنند